‘ଆତ୍ମାନାତ୍ମବିବେକଃ’ ମୂଳତଃ ମନୁଷ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ମୌଳିକ ପ୍ରଶ୍ନ—‘ମୁଁ କିଏ?’ ର ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ। ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ଆତ୍ମା ଓ ଅନାତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଯଥାର୍ଥ ଭେଦକୁ ବିବେକପୂର୍ବକ ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ ।

ଆମେ ସାଧାରଣତଃ ଶରୀର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ପ୍ରାଣ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଅହଙ୍କାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ବସ୍ତୁକୁ ‘ମୁଁ’ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରୁ । କିନ୍ତୁ ଏହି ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଓ ଜ୍ଞେୟ । ଯିଏ ଏହି ସମସ୍ତକୁ ଜାଣେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାର ସାକ୍ଷୀ, ସେ ହିଁ ନିତ୍ୟ ଚୈତନ୍ୟସ୍ୱରୂପ ଆତ୍ମା । ଏହି ମୌଳିକ ସତ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ହିଁ ଗ୍ରନ୍ଥର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରୟାସ ।

ଗ୍ରନ୍ଥଟି ଏହା ମଧ୍ୟ ବୁଝାଇଥାଏ ଯେ ଆତ୍ମା ଓ ଅନାତ୍ମାର ଅବିବେକରୁ ଦେହାଭିମାନ ଜନ୍ମ ନିଏ; ଦେହାଭିମାନରୁ ରାଗ-ଦ୍ୱେଷ, କର୍ମ ଓ ପୁନର୍ବାର ଦୁଃଖର ଚକ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ତେଣୁ ବନ୍ଧନର ମୂଳ କାରଣକୁ ଜାଣି ତାହାର ନିବୃତ୍ତି ନିମନ୍ତେ ଆତ୍ମାନାତ୍ମବିବେକ ଆବଶ୍ୟକ ।

ଏହି ବିବେକ ଶରୀରତ୍ରୟ, ପଞ୍ଚକୋଷ ଓ ଅବସ୍ଥାତ୍ରୟର ବିଚାର ମାଧ୍ୟମରେ ସାଧକଙ୍କୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ସାକ୍ଷୀ ଆତ୍ମା ଆଡକୁ ନେଇଯାଏ। ଶେଷରେ ଯାହା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ତାହା ହେଉଛି— ଆତ୍ମା ନିତ୍ୟ, ଚୈତନ୍ୟସ୍ୱରୂପ, ଅସଙ୍ଗ ଓ ମୁକ୍ତ; ଅନାତ୍ମା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଓ ଦୃଶ୍ୟ । ଅତଏବ, ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ‘ଆତ୍ମା କ’ଣ’ କହିବା ନୁହେଁ । ଏହା ସାଧକଙ୍କୁ *‘ମୁଁ ଯାହା ନୁହେଁ, ତାହାଠାରୁ ନିଜକୁ ବିବେକପୂର୍ବକ ପୃଥକ୍ କରି, ମୁଁ ଯାହା—ସେହି ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିବା’*ର ପଥ ଦେଖାଏ । ଏହି ଆତ୍ମବିବେକ ହିଁ ଅଜ୍ଞାନ ନିବୃତ୍ତିର ଦ୍ୱାର ଏବଂ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗର ଏକ ମୌଳିକ ସୋପାନ ।

YOGA SUTRA ମହର୍ଷି ପତଞ୍ଜଳୀ କୃତ ଯୋଗ ସୂତ୍ର

Related products

Hasa Chikitsha ହସ ଚିକିତ୍ସା

Purana Parichaya ପୁରାଣ ପରିଚୟ

Baudhika Bhojana ବୌଦ୍ଧିକ ଭୋଜନ (365 Morale Stories)

Bhayaru Mukti (ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି)

Baudhika Bhojana ବୌଦ୍ଧିକ ଭୋଜନ
(365 Morale Stories)